Ogranicznik prędkości w windzie: do czego służy i kiedy trafia do wymiany

Ogranicznik prędkości windy z kołem linowym zainstalowany w maszynowni dźwigu.

Ogranicznik prędkości w windzie: do czego służy i kiedy trafia do wymiany

Ogranicznik prędkości to element układu bezpieczeństwa windy, o którym użytkownicy rzadko słyszą, dopóki nie zadziała. Wyjaśniamy, jak pracuje, co sprawdza się podczas przeglądów i jakie sytuacje wskazują na potrzebę jego wymiany.

Winda porusza się z prędkością określoną przez napęd i sterowanie. Jeśli z jakiegoś powodu kabina zacznie jechać szybciej, niż przewidziano, musi zadziałać niezależne zabezpieczenie. Tę rolę pełni ogranicznik prędkości współpracujący z urządzeniem hamującym kabinę.

Jak działa ogranicznik

Ogranicznik ma koło, po którym przesuwa się lina połączona z kabiną. Gdy kabina jedzie, lina obraca koło z prędkością zależną od prędkości jazdy. Przy przekroczeniu dopuszczalnej wartości mechanizm ogranicznika blokuje linę lub uruchamia wyłącznik, który odcina zasilanie napędu. Zablokowana lina uruchamia z kolei układ hamujący na prowadnicach, który zatrzymuje kabinę.

Opis ma charakter ogólny. Konstrukcja ogranicznika zależy od producenta i typu windy, dlatego szczegóły zawsze trzeba sprawdzać w dokumentacji konkretnego urządzenia.

Co sprawdza konserwator

Przy przeglądach ocenia się kilka elementów. Do najważniejszych należą:

  • swobodny obrót koła i brak zacięć mechanizmu,
  • stan liny ogranicznika oraz jej naprężenie,
  • stan rowka koła i brak śladów nadmiernego zużycia,
  • poprawność działania wyłącznika, który odcina napęd,
  • zgodność nastaw z wartościami podanymi w dokumentacji.

Badania skuteczności ogranicznika przeprowadza się w ramach okresowych kontroli windy przez uprawnione osoby. Administrator nie wykonuje ich samodzielnie.

Kiedy ogranicznik wymaga wymiany

Wymiana bywa konieczna po zadziałaniu zabezpieczenia, po stwierdzeniu uszkodzeń mechanicznych albo gdy w dokumentacji urządzenia zapisano wymianę po określonym czasie. Decyzję podejmuje konserwator lub inspektor dozoru. Dopasowanie nowego elementu do windy wymaga danych z tabliczki ogranicznika, dlatego warto je mieć zapisane. Wśród części dla branży dźwigowej są też ograniczniki prędkości do wind, które dobiera się według producenta i typu urządzenia.

Po każdym zadziałaniu ogranicznika lub układu bezpieczeństwa windy trzeba wezwać serwis i nie uruchamiać urządzenia samodzielnie. Zapis okoliczności zdarzenia pomaga ustalić przyczynę i ocenić stan elementów.

Marcin Wilczek, CEO E-LIFT MARKET

Co może zrobić administrator budynku

Najważniejsze zadania administratora to dopilnowanie terminów przeglądów i badań, przechowywanie dokumentacji oraz zgłaszanie niepokojących objawów, takich jak hałas z maszynowni, szarpnięcia kabiny albo samoczynne zatrzymania. Przy zamawianiu części korzysta się z oznaczeń zapisanych w dokumentacji, a części dźwigowe w sklepie Elift Market można wyszukiwać także po kodzie. Zamówienia dla elementów układów bezpieczeństwa potwierdza się z konserwatorem, żeby zgadzały się z typem urządzenia.

Co zapisać po zdarzeniu z udziałem układu bezpieczeństwa

Zadziałanie ogranicznika lub innego elementu zabezpieczającego zawsze wymaga dokładnej dokumentacji. Administrator spisuje datę i godzinę zdarzenia, piętro, na którym zatrzymała się kabina, liczbę osób w środku oraz to, co zaobserwowano tuż przed zatrzymaniem: nietypowy dźwięk, szarpnięcie, zgaszone światło. Te informacje przekazuje serwisowi razem ze zgłoszeniem.

Serwis ocenia stan ogranicznika, liny, układu hamującego na prowadnicach oraz wyłączników, a także ustala przyczynę zdarzenia. Dopiero po wykonaniu tych czynności i potwierdzeniu, że urządzenie jest sprawne, winda wraca do użytku. Jeżeli któryś element został uszkodzony, trzeba go wymienić, a zamówienie powinno opierać się na oznaczeniach zapisanych w dokumentacji. Z tego względu warto mieć je zawsze pod ręką, a nie szukać w chwili awarii.

Firmy utrzymujące kilka wind spisują krótką procedurę postępowania po takim zdarzeniu i przekazują ją osobom pełniącym dyżury. Procedura zawiera numery do serwisu, zakaz uruchamiania windy do czasu oceny oraz wskazanie osoby, która informuje najemców i użytkowników budynku. Gotowy schemat skraca czas reakcji i ogranicza liczbę pomyłek w stresującej sytuacji.

Przygotowanie windy do badania okresowego

Badania okresowe przeprowadzają osoby z uprawnieniami, a administrator pomaga w organizacji. Wcześniej warto sprawdzić, czy dokumentacja jest kompletna i dostępna, czy dojście do maszynowni jest swobodne, a konserwator obecny w ustalonym terminie. Jeśli podczas poprzedniego badania wydano zalecenia, trzeba potwierdzić ich wykonanie i mieć na to dowód w protokołach. Dzięki temu badanie przebiega sprawnie, a ewentualne uwagi dotyczą rzeczywistych usterek, a nie braków formalnych.

Dokumenty dla nowego administratora

Gdy obowiązki administratora windy przejmuje nowa osoba, powinna dostać komplet informacji: harmonogram przeglądów i badań, dane serwisu, listę zdarzeń z udziałem układu bezpieczeństwa oraz wykaz części zamawianych w ostatnich latach z oznaczeniami. Przekazanie wiedzy na piśmie ogranicza ryzyko, że ważne terminy zostaną pominięte po zmianie osoby odpowiedzialnej.

Najczęstsze pytania

Czy ogranicznik prędkości działa przy każdej jeździe windy?

Ogranicznik pracuje stale, ale mechanizm zabezpieczający uruchamia się dopiero po przekroczeniu dopuszczalnej prędkości.

Czy użytkownik może zauważyć, że ogranicznik zadziałał?

Zwykle tak: kabina zatrzymuje się gwałtownie albo winda przestaje jeździć. W takiej sytuacji należy użyć przycisku alarmowego i czekać na pomoc.

Kto może sprawdzić ogranicznik prędkości?

Osoba z uprawnieniami, czyli konserwator w czasie przeglądów lub inspektor dozoru technicznego podczas badań.

Udostępnij:
Picture of Julia
Julia

Redaktor artykułu